Kancelaria Adwokacka Elżbieta Kosińska-Van Den Berg
09
Specjalizacje

Odnawialne źródła energii i biogazownie

Projekty OZE i biogazownie — od umów gruntowych i decyzji środowiskowej po przyłącze i eksploatację.

Polski rynek OZE w ostatnich latach przeszedł kilka istotnych zwrotów regulacyjnych — od ustawy odległościowej dla wiatrów, przez wahania cen i wprowadzenie kontraktów różnicowych, po rozwój rynku biogazowego i biometanowego. Praktyka kancelarii obejmuje pełną obsługę projektów OZE, ze szczególnym naciskiem na biogazownie i fotowoltaikę średniej skali, dla inwestorów polskich i zagranicznych.

Biogazownie i biometan

Biogazownia różni się od typowego projektu OZE złożonością surowcową — wymaga długoterminowego zaopatrzenia w substraty (kiszonki, odpady rolnicze, pofermenty), umów z dostawcami, planów zagospodarowania pofermentu, a w przypadku biometanu — przyłącza do sieci gazowej. Każdy z tych elementów to odrębny zestaw umów i postępowań.

Praktyka obejmuje strukturyzację projektu (SPV, finansowanie), umowy z dostawcami substratów (najczęściej z gospodarstwami rolnymi w okolicy), umowy o przyłączenie (do OSD elektroenergetycznego lub gazowego), pozwolenia środowiskowe (z uwzględnieniem oceny oddziaływania, kwestii odorów, gospodarowania pofermentem), pozwolenia budowlane oraz koncesje URE.

Fotowoltaika i farmy wiatrowe

Projekty fotowoltaiczne dominują obecnie w polskim rynku OZE. Doradztwo obejmuje umowy gruntowe (dzierżawa, służebność, przedwstępne umowy z opcjami), wnioski o warunki przyłączenia (kluczowy “wąskie gardło” wielu projektów), decyzje środowiskowe, miejscowe plany zagospodarowania, pozwolenia budowlane oraz proces przygotowania projektu do statusu “ready-to-build” — gotowego do sprzedaży lub do realizacji.

Farmy wiatrowe podlegają dodatkowo specyficznym ograniczeniom odległościowym oraz znacznie bardziej rozbudowanej procedurze środowiskowej. Po nowelizacji z 2023 r. minimalna odległość od zabudowań została obniżona, a miejscowy plan został przywrócony jako podstawa lokalizacji — co otworzyło pole nowych projektów, ale wymaga starannej weryfikacji każdej lokalizacji.

KOWR i grunty rolne

Część projektów OZE jest realizowana na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Negocjacje z KOWR mają specyficzną dynamikę — uregulowaną ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, z prawem pierwokupu, ograniczeniami w obrocie i specyficznymi procedurami przetargowymi. Dla projektów rozpoczynanych na takim gruncie wczesna analiza prawna często decyduje o wykonalności.

System aukcyjny, FIT/FIP, PPA

Doradztwo obejmuje udział w aukcjach OZE (kwalifikacja, dokumentacja przetargowa, gwarancje), korzystanie z systemu FIT/FIP dla mniejszych instalacji oraz negocjowanie umów PPA — bezpośrednich umów sprzedaży energii do odbiorców przemysłowych. Umowy PPA są obecnie podstawowym narzędziem długoterminowego zabezpieczenia przychodu dla projektów średniej skali — ich struktura (cena, ryzyko bilansowania, kary za niewywiązanie się, zabezpieczenia) jest indywidualna dla każdego projektu.

M&A spółek OZE

Praktyka obejmuje również obsługę transakcji M&A na różnych etapach rozwoju projektu — od wczesnego development (sprzedaż projektów typu “early stage”), przez transakcje “ready-to-build”, po sprzedaż gotowych aktywów operacyjnych. Każdy etap ma odmienny profil ryzyka i wymaga innej struktury zapewnień, gwarancji i mechanizmów ceny.

Kiedy warto zwrócić się do adwokata
  • 01 Planujesz inwestycję w biogazownię, farmę fotowoltaiczną lub wiatrową w Polsce.
  • 02 Prowadzisz negocjacje z właścicielami gruntów lub z KOWR (grunty Skarbu Państwa).
  • 03 Potrzebujesz wsparcia w postępowaniu o decyzję środowiskową lub o warunki przyłączenia.
  • 04 Twój projekt zmaga się z protestami społecznymi lub odwołaniami sąsiadów.
  • 05 Sprzedajesz lub kupujesz spółkę celową realizującą projekt OZE (SPV).
  • 06 Negocjujesz umowę PPA lub uczestniczysz w aukcji OZE.
Jak pracujemy
  1. 01

    Strukturyzacja projektu

    Wybór modelu inwestycyjnego (własny grunt, dzierżawa, użytkowanie wieczyste, KOWR), struktury spółki celowej, źródeł finansowania. Identyfikacja kluczowych ryzyk regulacyjnych i lokalizacyjnych.

  2. 02

    Umowy gruntowe i decyzje

    Negocjacje umów dzierżawy, służebności przesyłu, przedwstępnych umów dzierżawy. Postępowania o decyzję o warunkach zabudowy, decyzję środowiskową, pozwolenia budowlane, warunki przyłączenia.

  3. 03

    System wsparcia i przyłącze

    Udział w aukcjach OZE, doradztwo w mechanizmach feed-in premium / feed-in tariff, umowy PPA z odbiorcami przemysłowymi. Negocjacje z OSD/OSP w sprawie przyłącza i kosztów.

  4. 04

    Eksploatacja i wyjście z inwestycji

    Zgodność operacyjna (URE, pozwolenia, koncesje), umowy O&M, obsługa procesów odsprzedaży SPV (M&A), sprawy odszkodowawcze i regulacyjne w fazie eksploatacji.

Aspekt transgraniczny

Polski rynek OZE jest finansowany w istotnym stopniu kapitałem zagranicznym — funduszami infrastrukturalnymi, deweloperami z Niemiec, Francji, krajów Beneluksu i krajów nordyckich. Praktyka kancelarii obejmuje pełną obsługę polskiej części projektu dla inwestorów zagranicznych, koordynację z prawnikami klienta i pełną dokumentację dwujęzyczną. Cross-border występuje również w przypadku polskich deweloperów inwestujących na rynkach sąsiednich.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest umowa PPA i kiedy ma sens?

Power Purchase Agreement to umowa długoterminowej sprzedaży energii bezpośrednio do odbiorcy (najczęściej przemysłowego) lub przez tradera. Pozwala wytwórcy zabezpieczyć przychody, a odbiorcy — dostęp do energii ze źródła odnawialnego po przewidywalnej cenie. Ma sens przy projektach od kilku MW wzwyż i wymaga starannego rozłożenia ryzyk.

Czym różni się aukcja OZE od systemu FIT/FIP?

System aukcyjny opiera się na konkurencyjnym wyłonieniu wytwórców gotowych dostarczać energię po określonej cenie przez okres wsparcia (zwykle 15 lat). Feed-in tariff (FIT) i feed-in premium (FIP) to systemy wsparcia operatorów małych instalacji, oparte na stałych stawkach lub premii do ceny rynkowej. W Polsce system FIT/FIP dotyczy mniejszych instalacji, system aukcyjny — projektów średniej i dużej skali.

Co należy uzgodnić w umowie dzierżawy gruntu pod biogazownię lub farmę PV?

Najczęściej: okres dzierżawy (zwykle 25–30 lat z opcjami przedłużenia), czynsz (struktura stała / waloryzowana), prawo do służebności przesyłu, warunek zawieszający (uzyskanie pozwoleń), prawo zwrotu gruntu po zakończeniu inwestycji, ograniczenia korzystania przez wydzierżawiającego z pozostałej części działki, mechanizm wcześniejszego rozwiązania.

Jak długo trwa przygotowanie projektu OZE do "ready-to-build"?

Dla farm PV typowo 18–36 miesięcy, dla farm wiatrowych i biogazowni — 3–5 lat, zależnie od lokalizacji, dostępności sieci i ewentualnych protestów. Kluczowe wąskie gardła to dostępność warunków przyłączenia, zgody środowiskowe i miejscowy plan zagospodarowania.

Co zmieniła ustawa odległościowa w przypadku farm wiatrowych?

Ustawa z 2016 r. (zasada 10H) ograniczała odległość turbin od zabudowań do dziesięciokrotności wysokości turbiny. Nowelizacja z 2023 r. obniżyła wymóg do 700 metrów (z możliwością zmniejszenia do 500 m w określonych warunkach) i dopuściła miejscowy plan jako podstawę lokalizacji. Każdy projekt wiatrowy wymaga jednak indywidualnej oceny pod kątem aktualnego stanu prawnego i lokalnych uwarunkowań.

Skontaktuj się

Omówmy szczegóły Twojej sprawy.

Napisz wiadomość